Coach Gouda

CASSANDRA EFFECT BIJ PARTNERS/NAASTEN VAN MENSEN MET ADD

Cassandra Affective Deprivation Disorder (CADD)

KLIK HIER: Voor de ontmoetingsochtend voor partners en naasten van mensen met ADD.

(Waar hij/hem/man staat kan ook zij/haar/vrouw gelezen worden)

De voornaamste oorzaak van CADD is het onvermogen van mensen met stoornissen als autisme, AD(H)D, depressie, PTSS, etc, om emotioneel iets te betekenen voor hun partner, kind of familie. De emotionele wederkerigheid ontbreekt of verminderd na verloop van tijd. 

Cassandra is een bekend figuur in de Griekse mythologie, waar Apollo verliefd op werd. Toen Cassandra deze liefde niet beantwoordde vervloekte hij haar, met de woorden dat niemand haar ooit meer zou geloven. Dit overkomt vaak partners en/of naasten van mensen met een bepaalde stoornis/beperking. 

Het CADD-effect werd in eerste instantie gezien als voorbehouden aan partners en/of naasten van mensen met autisme (ASS). Inmiddels is gebleken dat ditzelfde effect ook kan optreden bij partners en/of naasten van mensen met AD(H)D, depressie, PTSS, etc. Ook zij kunnen moeite hebben met, in meer of mindere mate, een gebrek aan emotionele wederkerigheid.

Dit stuk gaat alleen over de partners en of naasten van mensen met ADD, dit omdat ADD (één van) mijn specialisatie(s) is.

Cassandra effect bij partners en naasten van mensen met ADD

De persoon met ADD (partner, ouder of kind) van wie ze houden is, meestal onopzettelijk, verantwoordelijk voor het emotionele gemis. De effecten van CADD zijn het ergst wanneer je merkt dat je als partner/naaste van iemand met ADD niet geloofd wordt door je partner, vrienden, familie, hulpverleners en/of deskundigen. De partner/naaste van degene met ADD wordt vaak gezien als de probleemveroorzaker in de relatie, er is weinig begrip voor het ervaren van gemis aan emotionele wederkerigheid. CADD kan het gevolg zijn van de relatie met (in dit geval) iemand met ADD en is dan ook omkeerbaar, het is géén persoonlijkheidsstoornis.

Emotionele wederkerigheid, liefde en het gevoel 'bij iemand te horen' zijn essentiële menselijke behoeften. Wanneer de behoefte aan verbinding met de partner/naaste niet wordt beantwoord, zonder dat je begrijpt waarom, dan heeft dat effect op je psychische en lichamelijke gezondheid. Er ontstaan gevoelens van verwarring, eenzaamheid, machteloosheid, verdriet en wanhoop, dit wordt versterkt door het besef dat niemand je gelooft.

De vrouw kan haar verhaal niet kwijt bij haar man (met ADD) en mist daardoor een gevoel van verbinding en geborgenheid. Zij kan zich zielsalleen voelen, mede omdat mensen in haar omgeving haar man vaak kennen als een rustige, aardige en soms zelfs attente man. Haar verhaal wordt dan niet geloofd en/of gebagatelliseerd, wat haar gevoelens van eenzaamheid en wanhoop versterkt.

Bedoelingen

Bij de persoon met ADD is meestal geen sprake van 'kwade bedoelingen'. Hij doet, met name in het begin van de relatie, zijn best om het zijn vrouw naar haar zin te maken door allerlei dingen te doen (helaas meestal zonder overleg), spontane uitstapjes te maken etc. Dat zij, naast zijn aanwezigheid en het materiële, ook behoefte heeft aan een gevoel van geborgenheid en emotionele intimiteit, is moeilijk voor hem te begrijpen, omdat hij zelf vaak moeite heeft met het, op de juiste manier, uiten en beleven van zijn gevoelens.

Onbegrepen 

Ook al is er begrip voor de houding van de persoon met ADD, dan wil dit nog niet zeggen dat het 'wel meevalt', integendeel. Het niet kunnen uiten van gevoelens binnen een relatie, is een enorme handicap, voor beide partijen. De persoon met ADD kan het idee krijgen dat 'hij het nooit goed doet', er wordt voortdurend een beroep gedaan op iets wat hij niet heeft/kan, hij ervaart dit als ‘zeuren’. In het begin van de relatie lukte het hem vaak nog wel om attent te zijn, al begreep hij toen ook niet echt waarom zij zo blij was met een bloemetje o.i.d. Eenmaal getrouwd/samenwonend lukt het vaak niet om dit aangeleerde gedrag vol te houden, in zijn beleving moet hij dan steeds iemand ‘spelen’, die hij eigenlijk niet is.

De vrouw ziet haar, eens zo liefdevolle, partner veranderen in een 'afwezige mopperaar, die geen aandacht heeft voor haar'. Die altijd met praktische oplossingen aankomt, terwijl zij alleen getroost, gezien en gehoord wil worden en die geen verantwoordelijkheid neemt voor ontstane situaties. Wanneer zij verdrietig is, is hij er niet voor haar, vindt hij haar ‘zeuren’ en/of is hij ronduit bot. Hij vertoont compensatiegedrag op het moment dat hij iets van haar nodig heeft of merkt dat hij te ver is gegaan, wat niet altijd op prijs gesteld wordt, waardoor hij dan weer terugvalt in moppergedrag.

Zonder diagnose en of wanneer de partner met ADD ontkent dat er een probleem is, dan wordt het nog moeilijker. Naar de buitenwereld zijn zij vaak attent, aardig en voorkomend, waardoor niemand gelooft dat hij thuis moppert, afwezig is en in zijn woede verschrikkelijke dingen kan zeggen. Veel mensen hebben hem nog nooit kwaad gezien.

Gevolgen

Veel partners van mensen met ADD leven jarenlang in een relatie waarin ze lijden onder het gebrek aan emotionele wederkerigheid en waarin zij zich alleen voelen, omdat ze een gevoel van verbinding en liefde missen. Omdat anderen alleen de zgn. goede buitenkant van hun partner zien en zij niet weten hoe deze in de relatie functioneert, geeft dat een extra gevoel van eenzaamheid. Vaak worden ze niet geloofd wanneer ze er iets over vertellen. Dan krijgen ze te horen hoe zorgzaam hun man is, dat ze blij moet zijn met hem, omdat hij het allemaal zo goed bedoelt. De buitenwereld lacht om het onhandige gedrag van de persoon met ADD.

De partner van iemand met ADD krijgt regelmatig te horen: 'Ach, dat is toch typisch mannelijk gedrag' o.i.d. Hiermee wordt de ernst niet erkend en zal de vrouw nog minder vertellen en zich steeds eenzamer gaan voelen. Net als Cassandra wordt ze niet geloofd, gehoord, of krijgt de schuld, hierdoor voelt ze zich in de steek gelaten, wat allerlei klachten tot gevolg kan hebben, zoals:

  • Verwarde gevoelens
  • Twijfels aan eigen vermogen
  • Verminderd zelfvertrouwen
  • Gevoel van eenzaamheid
  • Laag zelfbeeld
  • Nervositeit
  • Gevoel van machteloosheid
  • Depressiviteit
  • Boosheid
  • Schuldgevoelens
  • Identiteitscrisis
  • Overspannenheid
  • Burn-out
  • Eetproblemen
  • Lichamelijke en of geestelijke gezondheidsproblemen
  • Slaapstoornissen
  • Post Traumatische Stress Stoornis
  • Etc.

Bovenstaande laat zien dat het Cassandra effect een groot probleem is, waar veel meer aandacht voor mag zijn.

Wat werkt

Erover praten leidt tot begrip. Door meer kennis van zaken zal je omgeving je minder snel veroordelen, wanneer je bijvoorbeeld tijd neemt voor jezelf of gaat scheiden omdat je de situatie niet langer meer aan kan. Het kan ook zijn dat door de toegenomen kennis je partner bereid is om zich te laten diagnosticeren en om samen begeleiding te zoeken, zodat ADD een plek binnen de relatie krijgt.

Wanneer er bij jouw ADD-partner vooral sprake is van onmacht dan kun je hem jouw behoeften en verwachtingen leren (her)kennen, doordat je hem dit steeds opnieuw vertelt, omdat hij dit niet uit zichzelf aanvoelt. Verder kan jij regelmatig waardering uitspreken voor de (kleine) dingen/manier waarop hij zijn liefde toont, zo kan langzaamaan wederzijds begrip ontstaan. Voorwaarde is dat jullie beiden bereid zijn om; in eerste instantie ieder aan zichzelf en in tweede instantie samen aan jullie relatie te werken. Verder is het belangrijk dat de liefde bij beiden groot genoeg is om hierin te willen investeren, het vergt namelijk heel veel tijd en geduld.

Het zal altijd moeilijk blijven; iets wat er niet is, is in dit geval ook niet 'maakbaar'. Daarom kan het handig zijn om, als partner of naaste van iemand met ADD, zelf manieren te zoeken om het gebrek aan emotionele wederkerigheid te compenseren.

Dit kan je o.a. doen door je te laten coachen, op bijvoorbeeld:

  • Acceptatie van ADD binnen de relatie
  • Hoe om te gaan met het gedrag van degene met ADD 
  • Hoe je tijd en ruimte voor jezelf kunt maken
  • Hoe je binnen deze relatie goed voor jezelf (en de evt. kinderen) kunt (blijven) zorgen etc. 
  • En in geval het echt niet meer op te brengen is, hoe je op een goede manier uit elkaar kunt gaan.

Verder kan het bezoeken van bijeenkomsten, of een online forum van gelijkgestemden, of met goede vrienden over je situatie praten, helpen om er mee om te gaan. Ook kan het fijn zijn om regelmatig dingen te doen waar je energie van krijgt, zoals bijvoorbeeld buiten wandelen, een bezoek aan de kapper of iets leuks doen met een vriendin.

KLIK HIER: Voor de ontmoetingsochtend voor partners en naasten van mensen met ADD.

GOED VOOR JEZELF ZORGEN IS HET MOOISTE KADO WAT JE AAN JEZELF EN JE NAASTEN KUNT GEVEN

AGENDA WORKSHOPS

NIEUWSBRIEF