Kenmerken AD(H)D
(Waar hij, hem of man staat kan ook zij, haar of vrouw gelezen worden)
Let op: Niet iedere persoon is hetzelfde, zo heeft ook niet iedere persoon met AD(H)D dezelfde eigenschappen of kenmerken!
Kenmerken van mensen met AD(H)D:
- Inzicht.
- Humor.
- Hoge intelligentie.
- Waardeert logica.
- Vaak vriendelijk.
- Probleemoplossend.
- Creatief, intuïtief.
- Leeft in het moment.
- Heeft grote passie of gedrevenheid bij interesse.
- Houdt van uitdagingen.
- Weet zich goed aan te passen aan de buitenwereld.
- Wil aardig gevonden worden.
- Enthousiast en ongeremd, ook in het doen van uitspraken.
- Iedere dag is een 'nieuwe' dag, waarbij alles is 'vergeten'.
- Heeft plezier in het oplossen van puzzels of problemen.
- Heeft een bovengemiddeld perceptie vermogen.
- Heeft een extra vermogen wat we 'hyperfocus' noemen.
- Zet zich relatief snel over tegenslagen en kritiek heen.
- Is snel in het aandragen van oplossingen.
- Heeft een unieke kijk op de wereld, bekijkt de wereld 'anders'.
- Etc.
Mensen met AD(H)D hebben regelmatig last van:
- Een lage frustratie tolerantie.
- Slecht functioneren o.i.v. stress en vermoeidheid.
- Zich veel persoonlijk aantrekken, betrekt het op zichzelf.
- Zich aangevallen voelen.
- Verminderde impulscontrole.
- Verminderde emotieregulatie.
- RSD (Rejection Sensitive Dysphoria) oftewel 'afwijzingsgevoeligheid'.
- Verminderd lichaamsbesef, wat zich kan uiten op verschillende manieren, zoals: Verminderd besef van eigen lichaamshouding, kracht, tempo of ruimte in de fysieke wereld, wat kan leiden tot onhandigheid, ongeluk(ken)jes, of moeite hebben met het inschatten van de fysieke mogelijkheden. Ook kan dit samengaan met een verminderd vermogen om lichamelijke signalen te herkennen en te interpreteren, zoals vermoeidheid, pijn, lichamelijk gevoelens, e.d.
- Chronisch te laat komen of chronische haast.
- Chaos en drukte in het hoofd, gevoel van een 'vol' hoofd.
- Vermijdend gedrag.
- Regelmatig terugtrekken om opgedane ervaringen te verwerken.
- 'Verdrinken' in de eigen gedachten, heeft meerdere gedachten tegelijk.
- Veel dagdromen en in eigen gedachten weggezonken.
- Regelmatig in eigen wereld of bubbel zitten.
- Heeft geen rust tot het 'moment' daar is, is rusteloos.
- Gevoel van onderpresteren, wat frustratie oproept.
- 'Fouten' maskeren met aangeleerde tricks, trucs, smoesjes, excuses etc.
- Slordigheid.
- Uitstelgedrag.
- 'Tijdlekken'.
- Tekort aan routine, vaste gewoonten en rituelen, weinig structuur.
- Veel vergeten op sociaal gebied, levert veel onbegrip op.
- 'Struisvogelpolitiek' wegmoffelen, wat het oog niet ziet, dat is er niet.
- Tactloosheid.
- Onzekerheid.
- Gevoeligheid voor aanraking of geluiden.
- Overgevoeligheid of emotioneel zijn (= iets anders dan hoogsensitief).
- Doen het goed op adrenaline, wat een valkuil is: Ze voelen niet dat ze moe zijn en gaan daardoor over hun grenzen. Ze hebben niet door wanneer er sprake is van stress of vermoeidheid. Rust nemen voelt saai en ongemakkelijk.
- Slecht korte-termijn-geheugen.
- De verkeerde dingen doen op het juiste moment.
- De juiste dingen doen op het verkeerde moment.
- Kan de ander moeilijk 'lezen', moeite met non-verbale communicatie, wordt daar onzeker van.
- Snakken naar complimenten.
- Opruimklussen uit de weg gaan.
- Weinig interesse tonen wanneer het niet de voorkeur heeft.
- Zich overspoelt voelen.
- Zich misplaatst voelen.
- Gericht zijn op snelle behoefte bevreding (korte termijn beloning).
- Vergeet en verliest veel.
- Schat situaties vaak verkeerd in.
- Snel verveeldheid.
- Vaak dingen kwijtraken.
- Wachten tot het laatste moment.
- Langzaam werken, denken en praten.
- Reactief i.p.v. proactief zijn.
- Psychische klachten.
- Meer slaapbehoefte.
- Oververmoeidheid.
- Gevoelens van moedeloosheid/ neerslachtigheid.
- Zich laten opslokken door het moment of omgeving.
- Ongeduldig en snel gefrustreerd.
- Piekert veel over allerlei zorgen en mogelijkheden, heeft daarentegen weinig aandacht voor reële gevaren.
- Onveilig gevoel, neemt daarentegen grote risico’s.
- Stemmingswisselingen, mood swings en neiging tot depressie.
- Heeft weinig 'echte' vrienden.
- Ergens aan beginnen en dan niet afmaken.
- Aanleg voor verslavingen.
- Laag zelfbeeld.
- Onvolledig zelfbeeld, weinig idee van hoe andere mensen hem zien.
- Slecht met kritiek om kunnen gaan.
- Snel op tenen getrapt voelen (onzeker), overgevoelig.
- Behoefte aan kicks (adrenaline).
- Ander tijdsbesef.
- Etc.
Mensen met AD(H)D hebben regelmatig moeite met:
- Het reguleren van aandacht geven aan....
- Organiseren en plannen.
- Het nakomen van afspraken.
- Structuur.
- Initiatief nemen.
- Verbinding maken.
- Aandacht voor details.
- Het overzien van het grote geheel en zich verliezen in de details.
- Het uiten en delen van gedachten en gevoelens.
- Het herkennen en onder woorden brengen van eigen gevoelens en gedachten.
- Inschatten van andere mensen.
- Non-verbale communicatie.
- Zich in een ander verplaatsen.
- Overzien van consequenties en relatie oorzaak-gevolg.
- Het leggen van linken tussen hun gedrag en wat dit doet met de ander (niet omgevingsbewust).
- Zij richten zich vaak op het proces i.p.v. op de inhoud.
- Met keuzes maken.
- Diepergaande gesprekken.
- Het opvolgen van aanwijzingen of instructies.
- Het volgen van vaste procedures, volgt graag de eigen weg.
- Het afronden van projecten.
- Met hulp vragen, als gevolg van 'bewijsdrang'. Ze voelen dat ze onder hun niveau presteren en willen niet dat een ander dit merkt.
- Door de ADD issues kunnen ze zichzelf vaak minder goed in de praktijk (werk) uiten dan iemand met hetzelfde intelligentieniveau.
- Snel en adequaat reageren op onverwachte gebeurtenissen, door vertraagde informatieverwerking.
- Het onderhouden van sociale contacten.
- Het nemen van verantwoordelijkheid.
- Een gesprek volgen in een grotere groep mensen.
- Prioriteiten stellen, vindt alles even (on)belangrijk.
- Het tonen van emotionele wederkerigheid.
- Aandacht verdelen.
- Aandacht geven aan de ander.
- Het uiten van emoties.
- Impuls beheersing.
- Oogcontact.
- Intimiteit.
- Het zien van en rekening houden met, de behoeften van een ander.
- Hulp vragen of alleen op het moment dat het hem uitkomt.
- Etc.
De naaste omgeving van iemand met AD(H)D heeft regelmatig last of moeite m.b.t. het (negatieve) AD(H)D gedrag, zoals:
- (Onbedoeld) bot overkomen, door impulsieve reactie.
- Het in gezelschap of bij grote belangstelling voor iets anders, weinig tot geen aandacht voor de partner hebben of tonen.
- In begin van de relatie zeer aandachtig voor, attent naar en betrokken zijn bij de partner, na verloop van tijd stopt dit en lijkt er weinig tot geen aandacht meer te zijn voor de partner.
- Geen aandacht voor het thuisfront, wanneer andere zaken de aandacht vragen.
- Het zich niet bewust zijn van de impact van woorden en daden op de ander (niet omgevingsbewust).
- Het goed praten van het onaangename ADD- gedrag, legt verantwoordelijkheid bij de ander of de situatie.
- De buitenwereld hogere prioriteit geven dan het thuisfront.
- Niet omgevingsbewust.
- Het verdraaien van zaken om er (beter) mee weg te komen.
- Liegen, smoesjes en excuses verzinnen.
- De neiging om kleinigheden om te zetten in ruzie.
- RSD (Rejection Sensitive Dysphoria) oftewel 'afwijzingsgevoeligheid' van degene met AD(H)D.
- Drammerigheid, het moet 'nu'.
- Snelle prikkelbaarheid, vaak zonder realistische aanleiding, kort lontje.
- Wanneer er 1 vinger wordt gegeven, wordt de hele hand gepakt.
- Rupsje 'nooit genoeg'. Ze zien vaak niet wat ze wel hebben en richten zich vooral op wat ze niet hebben en willen altijd (nog) meer.
- Een gesprek zodanig weten om te draaien, dat het niet meer gaat waarover het zou gaan en er verwarring bij de ander ontstaat.
- Compensatiegedrag.
- TV of radio die altijd aan moeten (liefst tegelijk).
- Impulsiviteit in woorden en gedrag.
- De neiging om zich onvolwassen te gedragen (Kind of Slachtoffergedrag), waarbij de partner dan in de Ouder rol schiet.
- Niet attent zijn.
- Niet alert zijn.
- Onoplettendheid.
- Weinig inlevingsvermogen ervaren.
- Communicatieproblemen.
- Gedragingen of uitspraken die kunnen doorslaan naar 'bot' of 'agressief'.
- Onvoorspelbaarheid.
- Vaak en veel relatieproblemen.
- Het, in gezelschap, regelmatig in verlegenheid brengen van de evt. partner.
- Egocentrisme.
- Betrekt alles op zichzelf, trekt het zich persoonlijk aan, voelt zich vaak aangevallen.
- Goede voornemens verdwijnen al snel in de prullenbak.
- Makkelijk afgeleid, neiging om af te haken of weg te dromen tijdens een gesprek.
- Schiet snel in de aanval of verdediging.
- Etc.
Hierdoor kan de partner of naaste omgeving van degene met AD(H)D zich regelmatig onbegrepen, verward, eenzaam en niet gehoord of gezien voelen.